2011-05-31Sjaals en shoarma

img

De realisatie van de wijk Céramique aan de oostzijde van de Maas in Maastricht heeft een grote impact gehad op hele stadsdeel Wyck (spreek uit als Wiek). Het gebied tussen het station en de rivier is in hoog tempo opgeknapt en de laatste jaren zijn een groot aantal nieuwe boetieks en horecagelegen verschenen. Ook hebben een aantal bestaande ondernemers hun pand aangepast aan het nieuwe modieuze imago van de wijk. De smalle Wycker Brugstraat wordt aangeprezen als het hart van -rive droite-. In deze straat zijn een groot aantal chique winkels, hippe cafés, trendy restaurants en designhotels geconcentreerd.

Halverwege de Wycker Brugstraat ligt een pleintje. Op dit pleintje staan naast enkele banken en bomen, één klok, één terras, één bloemenkiosk en één shoarmatent. Althans, Musti Döner Kebab stond hier tot een aantal weken geleden. Op last van de gemeente heeft deze ondernemer het pleintje moeten verlaten. De kebabzaak zorgde niet voor overlast, maar de handel en de uitstraling van de kiosk paste volgens de gemeente niet meer op deze plek. De mobiele unit is van het plein afgerold en een paar honderd meter verplaatst. De kebabzaak staat nu voor het busstation. Ook de café-eigenaar en de bloemenverkoper op het pleintje zijn inmiddels verzocht om iets aan het terrasmeubilair en de kiosk te doen. Anders kunnen zij ook vertrekken van het pleintje. Een plein waar alleen de wijzers van de klok bewegen voldoet schijnbaar beter aan het wensbeeld dan de bestaande activiteiten op het plein.

Sinds het luxe modemerk Hermès haar deuren heeft geopend op het pleintje in Wycker Brugstraat en is begonnen met de verkoop van zijde sjaals en stropdassen, wordt het upgraden van Wyck niet meer met een Franse slag gedaan. Voorvarend wordt de noodzakelijk geachte verdere opvijzeling van de wijk doorgezet. Citymarketeers en gemeenteambtenaren drijven dwangmatig het gewenste Franse profiel door, maar de schijnheiligheid is groot. In de Wycker Brugstraat kun je een fleece-trui kopen in de ANWB winkel, een hamburger eten bij McDonald’s, een bier drinken in de Irish Pub en vind je vast iets bij Christine le Duc dat bij je past. Deze laatste winkel klinkt wel lekker Frans, maar wij moeten toch constateren dat al deze zaken qua producten maar ook qua vormgeving net zo min passen in de wijk. Citymarketeers en gemeenteambtenaren hoor je hier niet over, maar een typische Nederlandse kebabzaak of bloemenkiosk en een doodgewoon terras met rieten stoelen past niet in hun beleving.

De gemeente stelt zich op als beheerder van een shopping mall. Het uitsluiten van ongewenste activiteiten, personen en bedrijven is een doel op zich geworden. Alles om het concept van -rive droite- te bewaken. De huidige kwaliteiten van de straat worden niet goed gezien. Juist de combinatie van luxe shops en winkels voor dagelijkse boodschappen maakt de straat bijzonder. De diverse programma’s voor verschillende doelgroepen moeten juist worden gekoesterd en waarnodig versterkt. Dit kunnen ondernemers zelf wel en daar zijn citymarketeers en gemeenteambtenaren niet voor nodig. Hermès is in Maastricht, maar of het tot betere nering leidt voor iedereen is maar de vraag. Tot wie moeten ondernemers zich eigenlijk wenden als Hermes, de god van de handel, het laat afweten?

2011-05-08Souper #24

img

Afgelopen donderdag hebben wij gegeten met Michiel Dehaene (TU Eindhoven & KU Leuven) en Luuk Boelens (Universiteit Utrecht & Urban Unlimited). Het waren Belgische toestanden in restaurant De jonge De Jong op Katendrecht.

Beide gasten werken vooral in Nederland, maar wonen in België. Het verrukkelijke eten en de gastvrije bediening voldeden ruimschoots aan de hoge standaard die zij gewend zijn. De lange avond duurde te kort om alle nieuwe ontwikkeling in het vak stedenbouw te bespreken of nieuwe ideeën te begrijpen. Het was wel een hoogst interessante en amusante avond.

Elke maand nodigen Daan Bakker (Daf-architecten), Jeroen de Willigen (DeZwarteHond), Jasper de Haan (architect) en ik een aantal vakgenoten uit om samen te eten, te drinken en te discussiëren over ons vak, de stad Rotterdam en aanverwante zaken.

2011-03-29Souper #23

img

Gisteren een souper gehad met personen die verstand hebben van de nieuwe stad, de bestaande stad en de spontane stad. Onze gasten waren Michelle Provoost (International New Town Institute & Crimson), Jeroen Ruitenbeek (Palmbout Urban Landscapes) en Tess Broekmans (Urhahn Urban Design).

We hoorde dat in België het pas echt leuk werken is. Nieuwe steden vaak ontworpen worden door buitenlandse ontwerpers die juist de context niet kennen. En impulsieve stedelijke groei in China samen kan gaan met spontane stedelijke ontwikkeling. Het was een goed en interessant gesprek in restaurant Huson .

Elke maand nodigen Daan Bakker (Daf-architecten), Jeroen de Willigen (DeZwarteHond), Jasper de Haan (architect) en ik een aantal vakgenoten uit om samen te eten, te drinken en te discussiëren over ons vak, de stad Rotterdam en aanverwante zaken.

2010-10-26Souper #19

img

Elke souper praten wij over stedenbouw en architectuur in Rotterdam, maar wij hebben nog nooit iemand van de dienst Stedenbouw aan tafel gehad. Hier hebben wij gisteren een einde aan gemaakt. Arjen Knoester en Annette Matthiessen waren onze tafelgasten in restaurant Huson . Zij werken beide bij de dS+V van de Gemeente Rotterdam. Wij hebben het gehad over het functioneren van de dienst nu en in het verleden, aanstaande bezuinigingen bij de gemeente, de Coolsingel en Eindhoven - Rotterdam: 10 - 0.

Elke maand nodigen Daan Bakker (Daf-architecten), Jeroen de Willigen (DeZwarteHond), Jasper de Haan (architect) en ik een aantal vakgenoten uit om samen te eten, te drinken en te discussiëren over ons vak, de stad Rotterdam en aanverwante zaken.

2010-10-10Close Looking

img

Vorige week was ik enkele dagen in Venetië. Ik heb onder andere de expositie Le Arti di Piranesi bezocht in de Giorgio Cini Foundation op het eiland San Giorgio Maggiore. Op deze overzichtsexpositie is te zien dat Piranesi als architect, antiquair, archeoloog, graveur, tekenaar, vedutist en smaakmaker een bijzondere veelzijdige praktijk heeft gerund in de 18e eeuw. Aan de overkant van het water, op de architecturenbiënnale, is te zien dat tegenwoordig deze onmenselijke verzameling van ambachten niet zijn te verenigen in één enkel persoon of ontwerpbureau.

Giovanni Battista Piranesi heeft op een grondige manier Rome opgetekend, legde uiterst nauwkeurig een groot aantal monumenten vast en stelde met aanzichten en doorsneden de technische en constructieve details vast van de oude stad. Door zijn etsen van gedetailleerde stadsgezichten en gesublimeerde studies van de antieke Romeinse architectuur was Piranesi in zijn tijd al bekend bij vakgenoten en liefhebbers van het oude Rome. Mede door zijn polemische geschriften werd hij tevens als een belangrijk intellectueel gezien in het 18de-eeuwse Rome. Onder architecten zijn met name de beelden van imaginaire kerkers geliefd. Deze gravuren en etsen behoren tot een novum in de etskunst en zijn sinds de eerste publicatie in 1745 legendarisch. Tot op heden verwijzen architecten, kunstenaars en filmmakers naar deze Carceri d'Invenzione of zijn ze hier schatplichtig aan.

Op de architectuurbiënnale wordt bij mijn weten nergens direct verwezen naar Piranesi. Ook heb ik even geen ruimtelijke weergaves gezien die doen denken de kerkers van Piranesi. Dit is waarschijnlijk even uit. De werkwijze van Piranesi en zijn intense manier van verbeelden zijn wel terug te vinden bij een aantal presentaties. Zo zijn de tekeningen van het project 7 houses for 1 house van het architectenbureau De Vylder Vinck Taillie erg fascinerend. Zij hebben met een reeks minutieuze tekeningen het project op een originele wijze gepresenteerd. Het tekenwerk komt qua aandacht en toewijding dicht bij het werk van Piranesi. In zeker mate geldt dit evenzo voor het werk van Valerio Olgiati en de presentatie van Office Geers van Severen en Bas Princen die ook zijn te zien in het Arsenale. Eenvoudige en heldere tekening zijn een verademing in het geweld van renderings.



Studio Mumbai verbeeld met hun tentoonstelling Work-space het ambacht van de architect. De uitstalkasten puilen uit met exotische materialen en houten maquettes van gebouwen, de vloer staat vol met gebouwdetails op ware grootte en tafels puilen uit met houtverbindingen. Deze ruimte in het Arsenale laat de dagelijkse praktijk zien van het ontwerpen en maken van architectuur in India en geeft een inzicht in een werkwijze die wij allang niet meer kennen. De architect als traditionele bouwmeester is in deze tijd bijna vervreemdend.



Het bestuderen en optekenen van de stad vindt men terug in het Britse paviljoen . De door MUF architect samengestelde tentoonstelling laat zien hoe Venetië in de 19e eeuw werd vastgelegd door John Ruskin en de 21e eeuw door Wolfgang Scheppe. Er staat een model van vijftien vierkante meter dat het ecologisch functioneren toont van de lagune, inclusief een groot aantal opgezette vogels die hier leven. Maar ook is uiterst nauwkeurig de toeristische infrastructuur in kaart gebracht met de plekken waar illegale Senegalese straatverkopers hun waren aanbieden inclusief hun vluchtroutes als de politie hier verschijnt. Het middelpunt van het paviljoen is The Stadium of Close Looking. Een schaalmodel van 1:10 van het toekomstig Olympisch stadium in Londen. Het object is gebouwd door Venetiaanse timmerlieden en dient als een platform voor het maken van tekenen, het voeren van discussie en het presenteren van wetenschappelijk onderzoek. In The Stadium of Close Looking staat de stad in al haar facetten centraal en Venetië in het bijzonder. De uit Venetië afkomstige Piranesi zou hier vast blij mee zijn geweest.