2015-09-25Wat ze in China kunnen, kunnen wij ook

Wat ze in China kunnen, kunnen wij ook

Wat ze in China kunnen, kunnen wij ook
Burgemeesters in Nederland hebben het boek 'If mayors Ruled the World' van Benjamin Barber op hun nachtkastje liggen. Sommige burgervaders lezen het vast helemaal uit, anderen niet. Allemaal dromen ze van meer macht zodat ze de stad waarin zij als eerste burger acteren, beter en mooier kunnen maken. Barber heeft op uitnodiging van de vier grote steden Nederland bezocht en van zijn boek is nu een Nederlandse vertaling verschenen.

Ik verwacht niet dat Barber’s boek ooit zal worden vertaald in het Mandarijns. Een Chinese burgemeester heeft echt geen tijd om het te lezen. Zij krijgen van het centraal gezag een mandaat om hun stad binnen een termijn van vijf jaar naar hun hand te zetten. Ruimtelijke ordening is een primair middel om de economische doelstellingen te halen en om te tegelijkertijd de stad te verbeteren. De films Double Happiness en The Chinees Mayor laten zien wat dit voor soort steden oplevert.



Kopiëren van steden
In beide films wordt duidelijk dat de burgemeesters haast hebben met het maken van hun stad en het stedelijke leven daarin. Ze hebben daarom geen enkel probleem om fragmenten van bestaande steden te kopiëren of historische stukken stad ongeveer te herstellen. In Double Happiness (Raidel, 2014) wordt met een precisie die beangstigend is de marktplaats met belendende bebouwing van het pittoreske Oostenrijkse dorpje Hallstatt gekopieerd en in China geïmplanteerd in een nieuw te bouwen stad met Oostenrijkse woningen.

Grandeur van de stad
In The Chinees Mayor (Zhou, 2015) voert de burgemeester van Datong een historische reconstructie uit van zijn stad. Hij wil de verdwenen stadsmuur uit de vijfde eeuw herbouwen en daarmee de oude grandeur van de stad herstellen. Voor dit project moet binnen een strook van acht kilometer lang en gemiddeld driehonderd meter breed alle bestaande bebouwing verdwijnen.



Doel heiligt middelen
Met het kopiëren van hun eigen geschiedenis hebben de Chinezen duidelijk moeite. De nieuwe oude muur refereert losjes aan de Ming Dynastie, een periode zo’n duizend jaar na glorietijd in Datong. Hilarische en tragische momenten wisselen elkaar af in de beide films. De gestelde einddoelen in projecten heiligen alle middelen, voortschrijdend inzicht is een onbekend fenomeen en over kosten praten doet men niet.

Reconstructie Paleis Volksvlijt
Het lijkt erop dat, ondanks het enthousiasme voor de theorie van de Amerikaan Barber, de burgemeesters in Nederland het Chinese model laten prefereren. De burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan is een warm pleitbezorger voor de reconstructie het Paleis voor Volksvlijt. Dit voormalige tentoonstellingsgebouw aan het Frederiksplein werd tussen 1859 en 1864 gebouwd naar een ontwerp van de architect Outshoorn. In 1929 werd het gebouw door brand verwoest. Alleen de galerij bleef bewaard. Deze werd in de jaren zestig gesloopt om plaats te maken voor De Nederlandse Bank.

Trauma
De brand en de sloop van de resten van het gebouw is een langzaam groter wordend trauma voor Amsterdam. De Nederlandse Bank dient te verhuizen naar de Zuidas, zodat het zogenaamd lelijkste gebouw van de stad plaats kan maken voor een overweldigende leegte van staal en glas. Het is nog onduidelijk welk functie het nieuwe Paleis voor Volksvlijt krijgt. Dat is blijkbaar voor latere zorg. Wat ze in China kunnen, kunnen wij hier ook.

De films Double Happiness en The Chinees Mayor zijn te zien tijdens het Architectuur Filmfestival Rotterdam, van 7 tot 11 oktober 2015. Ga naar de website voor het volledige programma.

Blog website De Architect, 25 september 2015.
[/i]