2015-07-17School maken

School maken

Viktor Zotov organiseert ieder jaar met een groep zeer enthousiaste en jonge mensen het internationale architectuurfestival CANactions. Vorige maand begeleidde ik tijdens dit festival een workshop in Kiev. Viktor wil nu een school gaan opzetten en ik ga hem daarbij helpen.

De opleidingen in architectuur zijn in Oekraïne ouderwets degelijk georganiseerd. Een gebouw ontwerpen en vervolgens uitwerken is geen enkel probleem. Alle studenten zijn goed op de hoogte van wat gebeurt op het gebied van architectuur in de wereld. Internet wordt afgestruind en ook worden reisjes naar interessante plekken buiten Oekraïne worden georganiseerd. Mijn ervaring is dat daarbij een buitengewone belangstelling voor Nederland, Zwitserland en Denemarken aan de dag wordt gelegd.

Stedebouw wordt in dit land haast niet gedoceerd. Sinds de onafhankelijkheid in 1991 is stedebouwkundige planning min of meer taboe verklaard. Met name tussen 2000 en 2007 groeide de economie sterk en was er een explosieve groei van de bouwproductie. Er zijn toen willekeurig geplaatste appartementencomplexen en winkelcentra in de stad gebouwd. Vaak met een onbeschrijfbaar lelijk uiterlijk en van een inferieure technische kwaliteit. Over de gevolgen van deze stedelijke toevoegingen voor de verkeersdruk en de openbare ruimte is totaal niet nagedacht.

De stad leek dan ook te bezwijken onder de toegenomen autoverkeer en onleefbaar te worden door de verwaarlozing van de openbare ruimte. De economische crises van 2008 bracht een abrupt einde aan deze onstuimige groei. Het enige voordeel van al deze crises is dat er geen geld meer is om onnozele gebouwen lukraak ergens neer te zetten zonder te kijken naar verkeer en openbare ruimte. Kennis en kunde rond stedebouw moeten opnieuw worden opgebouwd. In zo’n ongeduldige maatschappij als de Oekraïense is dat bepaald geen sinecure.

De School for Urban Studies zal in september starten in een gebouw van een voormalig staalconstructiebedrijf op het industrieterrein Telycka. De herstructurering van dit gebied is tevens een onderwerp voor de school. Naast de fysieke ingrepen zal er programmatische en organisatorische kennis moeten worden ontwikkeld. Kadastrale gegevens of basale data over de stad bestaan, maar zijn moeilijk te verkrijgen. Bovendien zijn ze meestal niet compleet en al helemaal niet te vertrouwen. Wie eigenaar is van de grond of van het vastgoed, is vaak niet duidelijk. Aan welk programma behoefte is weet niemand. De overheden zijn zo goed als failliet. Maar het land beschikt over (rijke) ondernemers die best hun verantwoordelijkheid willen nemen voor de toekomst van de stad. De school for Urban Studies heeft als taak om partijen bij elkaar te brengen en om nieuwe proces- en ontwerpmiddelen te ontwikkelen.

De Nederlandse en Zwitserse ambassades hebben dit jaar het festival ondersteund. De Zwitserse ambassadeur heeft inmiddels toegezegd de school ook te willen ondersteunen. Hopelijk gaat de Nederlandse Ambassade financieel ook bijdragen. Samen met Viktor ben ik afgelopen maand bij de Nederlandse ambassadeur op bezoek geweest. Het enthousiasme is er in ieder geval. De ervaringen van mijn laatste workshop in mei en andere workshops worden gedeeld en meegenomen om dit voor elkaar te krijgen. De inschrijving voor studio #1 is net geopend. In september wordt er in ieder geval gestart met de CANactions School for Urban Studies.

De komende tijd zal ik mijn eindverslag van de workshop afronden en ga ik verder nadenken over de opzet van de school.

Blog website De Architect , 17 juli 2015.