2015-05-31Een internationaal architectuurevent in Oekraïne

Een internationaal architectuurevent in Oekraïne

Het was een enerverende tijd, afgelopen week op het internationale architectuur festival CANactions in Kiev. Ik was daar om een workshop te begeleiden, een lezing te geven, films in te leiden en heel veel te praten over de ontwikkeling van Kiev, de toekomst van Oekraïne en de plaats ervan in Europa.

De toekomst van het land is onzeker door de burgeroorlog in het westen van het land, de internationale aandacht voor de vliegtuigramp met de MH17, de annexatie van de Krim door Rusland en de veranderende maatschappelijke verhoudingen door Euromaidan (Revolutie van de Waardigheid). Daarbij komt dat het land op de Corruption Perceptions Index (175 landen) op plek 142 staat. Dit is de laagste notering voor een Europees land.

Betere stad
Deze ongewisse toekomst gaat gepaard met een niet functionerende ambtenarij en met tal van politici, die vooral hun eigen zakelijke belangen behartigen. De euforie van Euromaidan heeft dan ook maar zeer kort geduurd. Veel mensen die ik sprak tijdens CANactions weten niet hoelang deze onzekere tijden gaan duren, maar geloven wel dat veranderingen aanstaande zijn en willen die niet afwachten. Het land veranderen is niet gemakkelijk, maar laten wij beginnen met het maken van een betere stad.

Meer focus op stedebouw
CANactions is in 2008 opgericht door Viktor Zotov, een architect uit Kiev. Ik ken Viktor sinds 2003 toen we samen een workshop in Charkiv deden. Wij hebben sindsdien contact gehouden en wij werkten in het verleden samen aan projecten in Oekraïne. CANactions is opgericht om de kennisuitwisseling tot stand te brengen tussen architecten en stedebouwkundigen uit Oekraïne en de rest van de wereld.

Het kennisniveau in architectuur is over het algemeen hoog, maar de kennis van ruimtelijke ordening en stedebouw is verouderd of helemaal niet meer aanwezig. Sinds de onafhankelijkheid in 1991 is stedebouw taboe, maar is de bouwproductie explosief gegroeid. Sinds 2010 pleit ik voor meer focus op stedebouw en op de noodzaak voorwaarden te creëren voor een betere woon-, werk en leefomgeving.

Honger naar kennis
CANactions is een event van een week. Er wordt vooraf een prijsvraag georganiseerd; de resultaten worden tijdens de event gepresenteerd en beoordeeld. Gedurende deze week vindt ook de workshop plaats. De hele week zijn er lezingen van (inter)nationale gasten, diverse tentoonstellingen te bezichtigen en films (sinds 2 jaar, samen met AFFR) te zien. De honger naar kennis is groot in Kiev, de zaal met 350 stoelen zit bijna altijd vol, de tentoonstellingen worden goed bezocht. Sinds 2008 is het onderwerp verschoven van architectuur naar stedebouw. CANactions is eigenlijk de enige plek waar gediscussieerd wordt over de stad en stedelijke ontwikkeling.

Kwartiermaker
Het architectuurfestival vindt sinds vorig jaar niet meer plaats in het Huis van de Architectuur, maar is verplaatst naar een voormalige staalconstructiebedrijf op het zwaar verouderde industrieterrein Telychka aan de rand van het oude centrum. Het festival speelt nu een rol als kwartiermaker voor de mogelijke herontwikkeling van het gebied. Sinds dit jaar tracht CANactions de discussie breder te trekken dan alleen ontwerpers. Economen, verkeerskundigen, sociologen, filosofen en personen met culturele initiatieven in de stad worden bij het event betrokken.
Oekraïne staat stil, maar van stilzitten is geen sprake. Op beperkte schaal en met beperkte middelen wordt langzaam gewerkt aan structurele veranderingen in stedelijke (her)ontwikkelingen.

Blog website De Architect , 28 mei 2015.