2014-09-15Souper #57

img

Op vrijdag 12 september was er een bijzonder Souper in Venetië. Aan tafel zaten Ankie Schellekens (directeur organisatiebureau Venice Planner), architect/ fotograaf Giovanni Vio (phd IUAV) en architecte Silvia Dainese (bureau GRISDAINESE). Later schoof architect Stefano Gris (bureau GRISDAINESE) ook nog bij ons aan.

De tentoonstelling Monditalia op de Architectuur Biënnale was een goede input om te praten met mensen die leven in Venetië. Monditalia laat zijn dat het land in een mooie historie heeft, maar ook een zeer ongewisse toekomst. De thema’s wonen, werken en leven in Italië in het algemeen en in Venetië in het bijzonder liggen voor de hand op zo’n avond. Toerisme en de architectenbranche kwamen zo vanzelf aanbod.

Zo’n 80.000 toeristen bezoeken Venetië per dag, terwijl het inwonersaantal inmiddels is gezakt naar 60.000. Niemand heeft een idee hoe bevolkingskrimp en massatoerisme elkaar goed kunnen verdragen. Bij Ankie komen deze fenomenen samen. Zij woont al jarenlang midden in de stad en zij organiseert een bezoek aan de stad op maat voor verschillende soorten bedrijven. Prettig resideren in Venetië heeft uiteindelijk alles te maken met het secuur organiseren van het verblijf van de bezoekers aan de stad.

Giovanni en Silvia werken in een land dat per 450 inwoners één architect heeft. Deze dichtheid is ongekend. In Nederland is er bijvoorbeeld maar één architect per 1650 inwoners. Beide hebben hun ontwerpactiviteiten flink opgerekt. Giovanni met onderzoek en het bureau van Silvia en Stefano ontwerpt ook veel tijdelijke bouwwerken voor exposities en retaildoeleinden.

Wij hebben veel geleerd van het wonen in Venetië en het werken in Italië van onze aangename en ondernemende gasten. Het terras aan het water van Trattoria Altanella in de wijk La Giudecca was een perfecte plek voor deze bijzonder avond. Het restaurant is al meer dan 100 jaar van dezelfde familie. De huisgemaakt gnocchi nero di sepia was verrukkelijk.

2013-10-06Parels in het landschap

img

Architecten hebben een problematische relatie met het landschap. In stedelijk gebied verantwoorden architecten een gebouw met het benodigde programma en relateren zij een gebouw aan gebouwde context. Bouwen in het landschap roept vaak de vraag op waarom er überhaupt programma moet worden toegevoegd; de competitie met een weids of robuusts landschap wordt meestal bij voorbaat al door het gebouw verloren. Drie films laten zien waar het wel om gaat: romantiek.

De architecten Gunnar Daan en Cor Kalfsbeek hebben een prominente bijdrage geleverd aan de architectuur in het lege landschap van Noord Nederland. In de documentaire In Context becommentariëren zij elkaars werk. De projecten die langs komen zijn zorgvuldig in het landschap ingebed. Daan legt echter helder uit wat de verhoudingen zijn: “als een nieuw huis de uitstraling heeft dat het geniet van het landschap, dan geniet het landschap ook van het huis”.

In de korte film Sizígia komt architect Álvaro Siza zelf niet aan het woord. Dit is geen gemis, het door hem ontworpen zwembad Leça da Palmeira aan de Portugese kunst behoeft eigenlijk geen uitleg. Siza temde het zeewater tot een rustig uitnodigend wateroppervlakte in een onweerstaanbare combinatie van een artificiële betonconstructie en een kapitaal landschap. In afwachting van zwemmers en waarschijnlijk enkele architectuurtoeristen volgen wij de weinig spraakzame beheerder van het zwembad bij zijn voorbereidingen voor het nieuwe seizoen.

Andrea Palladio (1508-1580) is waarschijnlijk de eerste architect die zijn villa’s bewust in het landschap positioneerde. In de verfilming van Mozarts Don Gioavanni kunnen wij drie uur genieten van Palladio’s werk. Villa Rotonda in Vicenza vormt één van decors in deze prachtige productie van Joseph Losey uit 1979. De problematisch verhouding tussen de architect en het landschap begint gek genoeg ook bij Palladio. Zijn vier boeken over architectuur gaan voornamelijk over verhoudingen en structuur van een gebouw, aan de positionering van het gebouw in landschap weinig aandacht besteed, terwijl uit studies blijkt dat hij hier zeer nauwkeurig in was. Zijn voorkeurspositie voor een gebouw was de top van een heuvel of een plek langs de rivier.

Zonder de rationaliteit van het programma en zonder een gebouwde context kan architectuur in het landschap worden beoordeeld op haar verhouding tot het landschap en haar genegenheid tot de gebruiker. Architecten horen praten over deze romantiek heeft iets ongemakkelijk. Kijken naar architectuur in het landschap is daarentegen heel erg rustgevend.



Artikel is gepubliceerd in het magazine AFFR 2013 en op de website van het AFFR.

Check voor screenings de website van het AFFR.

2012-07-23Souper #35

img

De landschapsarchitecten Saline Verhoeven (Bureau B+B stedebouw en landschapsarchitectuur) en Peter Veenstra (LOLA Landschapsarchitecten) hebben wij uitgenodigd om een avond te debatteren over het publieke domein. Maandag 25 juli praatte zij beide vrijuit en erg enthousiast over hun bureau en projecten. Landschapsarchitecten hebben een aantal eigenschappen waarmee zij zich goed staande kunnen houden in deze moeilijke tijd. De relatie tussen onderzoek en praktijk is vanzelfsprekend en nog altijd erg sterk. Langdurige en complexe ontwerp- en realisatieprocessen kunnen zij op een goede en gedegen manier beheersen. Een mooi vak.

WIj vonden het Park (bij de Euromast), ontworpen door Zocher, wel een geschikte omgeving om te eten met onze gasten. Restaurant Harbour Club in Villa Parkzicht was een minder goed idee.

Elke maand nodigen Daan Bakker (Daf-architecten), Jeroen de Willigen (DeZwarteHond), Jasper de Haan (architect) en ik een aantal collegae of interessante mensen uit om samen te eten, te drinken en te discussiëren over ons vak, de stad Rotterdam en aanverwante zaken.

2011-11-08Souper #29

img

Een souper met een twee provinciemannen: Helmut Thoele (Senior Beleidsmedewerker Provincie Zuid-Holland) en Joks Janssen (Kwartiermaker Kennis & Onderzoek Provincie Noord-Brabant). Helmut en Joks kunnen zeer enthousiast en overtuigend praten over het nut van de provincie in relatie tot ruimtelijke ordening. Metropoolregio Rotterdam Den Haag en de landstedelijke ontwikkelingen in Brabant zijn succesvolle formules. Hier mogen wij wat meer trost op zijn. Laten wij de gehandicapte gemeentelijke diensten ruimtelijke ordening in steden nu maar echt opheffen. Laat de inrichting van regio's, steden en het landelijk gebied nu maar over aan de provincie. Hier zitten namelijk verstandige personen die integraal kunnen denken. Dit weten alleen iets te weinig mensen.

In Rotterdam zijn veel restaurants gesloten op maandag. Gelukkig is restaurant Lux weer zeven dagen per week open voor een heerlijke Italiaanse maaltijd.

Elke maand nodigen Daan Bakker (Daf-architecten), Jeroen de Willigen (DeZwarteHond, Jasper de Haan ( (architect) en ik een aantal vakgenoten uit om samen te eten, te drinken en te discussiëren over ons vak, de stad Rotterdam en aanverwante zaken.

2011-05-08Souper #24

img

Afgelopen donderdag hebben wij gegeten met Michiel Dehaene (TU Eindhoven & KU Leuven) en Luuk Boelens (Universiteit Utrecht & Urban Unlimited). Het waren Belgische toestanden in restaurant De jonge De Jong op Katendrecht.

Beide gasten werken vooral in Nederland, maar wonen in België. Het verrukkelijke eten en de gastvrije bediening voldeden ruimschoots aan de hoge standaard die zij gewend zijn. De lange avond duurde te kort om alle nieuwe ontwikkeling in het vak stedenbouw te bespreken of nieuwe ideeën te begrijpen. Het was wel een hoogst interessante en amusante avond.

Elke maand nodigen Daan Bakker (Daf-architecten), Jeroen de Willigen (DeZwarteHond), Jasper de Haan (architect) en ik een aantal vakgenoten uit om samen te eten, te drinken en te discussiëren over ons vak, de stad Rotterdam en aanverwante zaken.